اصطلاحات فنی

با مفاهیم و اصطلاحات تخصصی برنامه‌نویسی و مهندسی نرم‌افزار آشنا شوید. این واژه‌نامه به شما کمک می‌کند معنای اصطلاحات را بهتر درک کنید و آن‌ها را در مستندات فنی و پروژه‌های واقعی دقیق‌تر به کار ببرید.

درک مفهوم فنی

فهم کاربرد و معنای اصطلاح، به‌جای تکیه بر ترجمه تحت‌اللفظی.

زبان مشترک مهندسی

آشنایی با اصطلاحات رایج در مستندات، کد و گفت‌وگوهای فنی.

جست‌وجوی سریع

پیدا کردن اصطلاح موردنظر با جست‌وجو یا انتخاب حرف اول آن.

A
47 واژه
الگوریتم / Algorithm
المبیک / Alembic
عملیات اتمیک / Atomic Operation
درگاه API / API Gateway
اکسسور / Accessor
اکتیو رکورد / ActiveRecord
رابط برنامه‌نویسی کاربردی / API
تست کاربردی برنامه / Application test
آرگومان دستور آرتیسان / Argument (Artisan)
آرتیسان / Artisan
اسرشن / Assertion
احراز هویت / Authentication
مجوزدهی / Authorization
اتصال خودکار وابستگی‌ها / Autowiring
اسید / ACID
ای‌بی تست / A/B Testing
اجنت هوشمند / AI Agent
محدودیت نرخ API / API Rate Limit
برنامه‌نویسی ناهمگام / Asynchronous Programming
دیزاین پترن ابسترکت فکتوری / Abstract Factory Pattern
دیزاین پترن آداپتر / Adapter Pattern
ابسترکشن / Abstraction
آرگومان تابع / Argument
نسخه‌بندی API / API Versioning
احراز هویت API / API Authentication
تحویل حداقل یک‌بار پیام / At-Least-Once Delivery
برنامه سه‌لایه / Three-tier Application
مهندسی هوش مصنوعی / AI Engineering
هوش مصنوعی / Artificial Intelligence
هوش مصنوعی محدود / Artificial Narrow Intelligence
هوش مصنوعی عمومی / Artificial General Intelligence
اجنت / Agent
آرتیفکت / Artifact
ای‌سی‌ال / Access Control List
دسترس‌پذیری وب / Accessibility
آرایه / Array
شبکه عصبی مصنوعی / Artificial Neural Network
تابع فعال‌سازی / Activation Function
الرتینگ / Alerting
سازوکار توجه / Attention Mechanism
ای‌اس‌پی‌دات‌نت کور / ASP.NET Core
صحت / Accuracy
انگولار / Angular
کافکا / Apache Kafka
اجنتیک ورکفلو / Agentic Workflow
هوش مصنوعی محدود / Artificial Narrow Intelligence(ANI)
هوش مصنوعی عمومی / Artificial General Intelligence(AGI)
C
83 واژه
اعتبارسنجی متقابل / Cross Validation
قرارداد مابه‌التفاوت / CFD
تفکیک مسئولیت خواندن و نوشتن / CQRS
چنل / Channel
کنونیکال / Canonical URL
کور وب وایتالز / Core Web Vitals
قضیه CAP / CAP Theorem
کربن / Carbon
کشیر لاراول / Cashier
کلوژر / Closure
شبکه توزیع محتوا / CDN
کراول باجت / Crawl Budget
کدایگنایتر / CodeIgniter
کشینگ / Caching
کالکشن / Collection
کش اینولیدیشن / Cache Invalidation
کانورژن ریت / Conversion Rate
کامند / Command
سی‌تی‌آر / Click-Through Rate
کامپوزر / Composer
کانتینر / Container
کانترکت / Contract
کنترلر / Controller
جعل درخواست بین‌سایتی / CSRF (cross-site request forgery)
قطع‌کننده مدار / Circuit Breaker
یکپارچه‌سازی و تحویل/استقرار مداوم / CI/CD
سی‌اس‌پی / Content Security Policy
کانتینرسازی / Containerization
الگوریتم اجماع / Consensus Algorithm
کنری دپلویمنت / Canary Deployment
دیزاین پترن قطع‌کننده مدار / Circuit Breaker Pattern
چانکینگ / Chunking
کانکارنسی / Concurrency
کانکشن پولینگ / Connection Pooling
دیزاین پترن کامپوزیت / Composite Pattern
کامپایلر / Compiler
دیزاین پترن چین آو ریسپانسیبیلیتی / Chain of Responsibility Pattern
دیزاین پترن کامند / Command Pattern
کلاس / Class
کامپوننت / Component
کش استمپید / Cache Stampede
توکن ضد CSRF / Cross-Site Request Forgery Token
کردنشیال استافینگ / Credential Stuffing
پیشگیری از XSS / Cross-Site Scripting Prevention
کلین کد / Clean Code
اسکریپت‌نویسی بین‌سایتی / Cross-Site Scripting
سه‌گانه امنیت اطلاعات / CIA Triad
اشتراک‌گذاری منابع میان مبداها / CORS
پایپ‌لاین سی‌آی / CI Pipeline
کانتینر رجیستری / Container Registry
سی‌وی‌ای / CVE
تغییر رابطه داده و هدف / Concept Drift
سی‌دبلیو‌ای / CWE
سی‌وی‌اس‌اس / CVSS
طبقه‌بندی / Classification
خوشه‌بندی / Clustering
رمزنگاری و دانش رمزنگاری / Cryptography
شبکه کامپیوتری / Computer Network
کنترل کش HTTP / Cache-Control
رابط خط فرمان / Command Line Interface
دستور شرطی / Conditional Statement
تابع بازفراخوانی / Callback
سی‌پنل / cPanel
شبکه عصبی کانولوشنی / Convolutional Neural Network
بازبینی کد / Code Review
ثبت تغییرات داده / Change Data Capture
هش‌گذاری سازگار / Consistent Hashing
پنجره زمینه / Context Window
سی‌شارپ / C Sharp
سی‌پلاس‌پلاس / C++
کانفیوژن ماتریس / Confusion Matrix
چک‌پوینت / Checkpoint
چت‌بات / Chatbot
چت‌جی‌پی‌تی / ChatGPT
کوپایلت / Copilot
کلاد / Claude
کرسر / Cursor
فشرده‌سازی زمینه / Compaction
کانستنت / Constant
کانستراکتور / Constructor
کامپوزیشن / Composition
کوکی / Cookie
معماری تمیز / Clean Architecture
D
68 واژه
ویو دیتابیس / Database View
طراحی دامنه‌محور / Domain-Driven Design
داده‌کاوی / Data Mining
داکترین مایگریشن / Doctrine Migrations
پیش‌پردازش داده / Data Preprocessing
خط لوله داده / Data Pipeline
انبار داده / Data Warehouse
دریاچه داده / Data Lake
ایندکس در دیتابیس / Database Index
نرمال‌سازی دیتابیس / Database Normalization
دینرمالیزیشن / Denormalization
تزریق وابستگی / Dependency injection
دیزاین سیستم / Design System
دیرکتیو / Directive
نشانه‌گذاری نقطه‌ای / Dot notation
داسک لاراول / Dusk
صف پیام‌های ناموفق / Dead Letter Queue
ردیابی توزیع‌شده / Distributed Tracing
داکر / Docker
دیستریبیوتد لاک / Distributed Lock
دیزاین پترن دکوراتور / Decorator Pattern
نوع داده / Data Type
وابستگی نرم‌افزاری / Dependency
سامانه نام دامنه / DNS
تست امنیت پویای نرم‌افزار / Dynamic Application Security Testing
اسکن وابستگی‌ها / Dependency Scanning
ترنزکشن / Database Transaction
ددلاک / Deadlock
علم داده / Data Science
مهندسی داده / Data Engineering
داکر کامپوز / Docker Compose
حاکمیت داده / Data Governance
داکر سوارم / Docker Swarm
تبار داده / Data Lineage
داکر انجین / Docker Engine
کیفیت داده / Data Quality
داکر هاب / Docker Hub
داکرفایل / Dockerfile
ایمیج داکر / Docker Image
والیوم داکر / Docker Volume
سیستم توزیع‌شده / Distributed System
درخت تصمیم / Decision Trees
دامنه / Domain Name
نشت اطلاعات در مدل / Data Leakage
انحراف توزیع داده / Data Drift
دیتاست / Dataset
افزایش داده / Data Augmentation
کاهش ابعاد / Dimensionality Reduction
یادگیری عمیق / Deep Learning
ساختار داده / Data Structure
اشکال‌زدایی / Debugging
دیزاین پترن / Design Patterns
دایرکت ادمین / DirectAdmin
اپلیکشن داده محور / Data-Intensive Application
دیکودینگ / Decoding
دیتابیس / Database
اسکیما / Database Schema
تمایزدهنده / Discriminator
مدل‌های انتشار / Diffusion Models
جنگو / Django
پژوهش عمیق / Deep Research
دیباگر / Debugger
دپلویمنت / Deployment
مدیریت وابستگی / Dependency Management
حریم خصوصی داده / Data Privacy
دیسریالایزیشن / Deserialization
جعل عمیق / Deepfake
کرسر دیتابیس / Database Cursor
M
41 واژه
یادگیری ماشین / Machine Learning
معماری مونولیتیک / Monolithic Architecture
میکروسرویس / Microservice
میوتکس / Mutex
امضای متد / Method Signature
متا دیسکریپشن / Meta Description
کنترل هم‌زمانی چندنسخه‌ای / MVCC
مسیج بروکر / Message Broker
صف پیام / Message Queue
مدل رجیستری / Model Registry
متریک / Metrics
ارزیابی مدل / Model Evaluation
انحراف مدل / Model Drift
هوش مصنوعی چندوجهی / Multimodal AI
کلاس ارسال ایمیل / Mailable
مارک‌دان / Markdown
تخصیص انبوه / Mass assignment
مم‌کش‌دی / Memcached
میدلور / Middleware
مایگریشن / Migration
میکس لاراول / Mix
ماکری / Mockery
مدل / Model
مدل فکتوری / Model factory
چندمستاجری / Multitenancy
میوتیتور / Mutator
دیزاین پترن مدیاتور / Mediator Pattern
دیزاین پترن ممنتو / Memento Pattern
ام‌سی‌پی / Model Context Protocol
احراز هویت چندعاملی / Multi-Factor Authentication
مرج ریکوئست / Merge Request
عملیات یادگیری ماشین / MLOps
پایش مدل / Model Monitoring
نشت حافظه / Memory Leak
نمای مادی‌شده / Materialized View
چندوجهی / Multimodality
مای‌اس‌کیوال / MySQL
مانگودی‌بی / MongoDB
متد / Method
حداقل محصول پذیرفتنی / MVP
ماکینگ / Mocking
S
70 واژه
اس‌کیوال‌الکمی / SQLAlchemy
سرویس کانتینر / Service Container
اصول سالید / SOLID Principles
سمافور / Semaphore
سئو / Search Engine Optimization
سرپ / Search Engine Results Page
سایت‌مپ / Sitemap XML
شاردینگ / Sharding
سرچ اینتنت / Search Intent
استراکچرد دیتا / Structured Data
معماری نرم‌افزار / Software Architecture
ساگا / Saga
زنجیره تامین نرم‌افزار / Software Supply Chain
فهرست اجزای نرم‌افزار / Software Bill of Materials
دیزاین پترن سینگلتون / Singleton Pattern
قواعد نوشتاری کد / Syntax
دیزاین پترن استیت / State Pattern
دیزاین پترن استراتژی / Strategy Pattern
پشته / Stack Data Structure
حمله SSRF / Server-Side Request Forgery
سرویس ذخیره‌سازی اس‌تری / S3 (Simple Storage Service)
نرم‌افزار به‌عنوان خدمت / SaaS (Software as a Service)
تست امنیت ایستای نرم‌افزار / Static Application Security Testing
اسکوپ / Scope
بی‌حالت / Stateless
اسکات لاراول / Scout
سریالیزیشن / Serialization
تست امنیت نرم‌افزار / Security Testing
سرویس پرووایدر / Service provider
مدیریت اسرار برنامه / Secrets Management
سوشیالایت لاراول / Socialite
سافت دیلیت / Soft delete
اسپارک لاراول / Spark
سیمفونی / Symfony
تزریق اس‌کیو‌ال / SQL Injection
هوش مصنوعی نمادین / Symbolic AI
جست‌وجوی معنایی / Semantic Search
فضای حالت / State Space
یادگیری نظارت‌شده / Supervised Learning
یادگیری نیمه‌نظارتی / Semi-Supervised Learning
اس‌سی‌ای / Software Composition Analysis
زبان پرس‌وجوی ساخت‌یافته / SQL
ماشین بردار پشتیبان / Support Vector Machine
نسخه‌بندی معنایی / Semantic Versioning
سابنت / Subnet
تحلیل ایستای کد / Static Analysis
اس‌اس‌اچ / Secure Shell
اس‌ال‌آی / SLI (Service Level Indicator)
رشته متنی / String
سیگموید / Sigmoid
سنتری / Sentry
سورس کد / Source Code
سلنیوم / Selenium
ریشه‌یابی واژه / Stemming
الگوی ساگا / Saga Pattern
اس‌ال‌او / SLO (Service Level Objective)
اس‌ال‌ای / SLA (Service Level Agreement)
واژه‌های ایستا / Stop Words
سیستم دیزاین / System Design
خودتوجهی / Self-Attention
اسپرینگ بوت / Spring Boot
اس‌کیوال‌لایت / SQLite
اسنپ‌شات / Snapshot
لایسنس نرم‌افزار / Software License
اس‌دی‌کی / Software Development Kit
گسترش کنترل‌نشده محدوده پروژه / Scope Creep
اس‌اس‌ای / Server-Sent Events
چاپلوسی مدل / Sycophancy
سشن / Session
استورد پروسیجر / Stored Procedure
X
0 واژه
بدون محتوا