وبلاگ

هنر نوشتن پیغام‌های خطای خوب و حرفه‌ای


رقیه اباذری رقیه اباذری

Error message یا پیغام خطا مفهومی ست که همه ما حداقل یک بار با آن روبرو شده‌ایم. مثلا موقع پر‌کردن فیلدهای یک فرم و یا وارد‌کردن نام کاربری و پسورد برای وارد شدن در یک انجمن، یا پنل مدیریت وب سایت و ....

مسلما پیغام‌های خطا باید ویژگی‌های‌ مشخصی داشته باشند. برای مثال شما با دیدن پیغام خطا باید متوجه مشکل شده و آن را برطرف کنید. یا اگر در پرکردن فرم، فیلدی وجود داشته باشد که فقط عدد را بخواند و شما حروف وارد کنید و مرتب با پیغام خطا مواجه شوید چه اتفاقی می افتد؟ تکرار و تکرار و تکرار و نهایتا کلافگی و چه بسا پشیمان شدن از انجام کار. تا اینجای کار به اهمیت پیغام‌های خطا پی بردید. خیلی راحت ممکن است با یک اشتباه کاربرتان را از دست بدهید. 

 در این سری از مقالات آموزش برنامه نویسی رایگان باورژن به بررسی ویژگی‌های پیغام‌های خطا پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید.

اصل اول و مهم و اساسی

پیغام‌های خطا باید به کاربر در حل مساله و ادامه کار کمک کنند. 

پیداکردن دلیل نیاز به پیغام خطا

پیغام "رمز عبور صحیح نمی‌باشد" را در طول روز یا هفته زیاد می‌بینیم. بعضی وقت‌ها این پیغام زیاد اذیت کننده نیست. شما می‌خواهید وارد یک اکانت ایمیل قدیمی شوید (صرفا جهت بررسی ایمیل و رفع کنجکاوی) و رمز را فراموش کرده‌اید. امکان لاگین وجود ندارد. خب مهم نیست چون قرار بر انجام کار مهمی نبود.
اما اگر تعداد این پیام‌های خطا زیاد شد؟ اگر در شرایط حساس کاری بود چطور؟
هر پیغام خطا یک سد معبر کوچک است که مانع کاری می‌شود که ما می‌خواهیم انجام دهیم. بسته به موقعیت و اهمیت موضوع، پیغام خطا می‌تواند به معنای تفاوت بین ادامه دادن یا انصراف کار با سایت باشد. حتی بعضی تحقیقات نشان می‌دهد که پیغام خطا با افزایش سطح کورتیزول، باعث واکنش استرس فیزیکی می شوند.

کورتیزول چیست؟ 

هورمون استروئیدی که به عنوان هورمون استرس شناخته می‌شود. زیاد شدنش باعث افسردگی و مشکلاتی روحی می‌شود.

تفاوت بین دیدن چنین اروری را :

error message in phone

با دیدن یک پیام عملی‌تر، مانند این مقایسه کنید:

error message

اگر نویسنده، طراح یا برنامه‌نویس حرفه‌ای هستید که روی یک برنامه کار می‌کنید، با کمی فکر و وسواس بیشتر در مورد خطاهایی که نمایش می‌دهید، کلافه‌گی و استرس کاربران خود را کاهش دهید.

قبل از اینکه شروع به نوشتن و کد‌زدن کنید، از خودتان بپرسید می‌توان با ریدیزاین کاری کرد که اصلا نیاز به هیچ پیام خطایی نداشته‌باشیم؟ با این کار اصلا نیازی به ارور مسیج نیست. در واقع بهترین ارور مسیج، ارور مسیجی ست که وجود ندارد. :):):)

اگر دو دو تا چهار تا کردید و دیدید خیر به ارور مسیج نیاز دارید، بادقت در مورد پیام فکر کنید. وقتی همه چیز خراب شد و برنامه از کار افتاد، پیام مفیدی بدهید. این پیام باید به کاربر در حل مشکل و ادامه کار کمک کند.

نکاتی برای نوشتن پیغام خطا مفید

اگر حل مشکل امکان پذیر نبود و نیاز به نشان دادن پیغام خطا بود، نکته هایی که در ادامه توضیح می‌دهیم را به خاطر بسپارید.

توضیح دهید چه چیزی و به چه علت اتفاق افتاده است؟

بسیاری از ارور مسیج‌ها مبهم هستند. واقعاً مبهم است. تا حد امکان پیام خطا را واضح و شفاف توضیح دهید. جزئیات را بگوئید اما خیلی فنی توضیح ندهید که باز مبهم شوند. طوری بنویسید که هرکسی حتی با کمترین سطح دانش فنی به راحتی درک کند. بیشتر منظورمان اصطلاحات فنی است. حواستان باشد، مخاطب شما واحد برنامه‌نویسی کامپیوتر پاس نکرده‌است.

تصور کنید یک کاربر تبلیغی راجع به اسپاتیفای پرمیوم (Spotify Premium) مشاهده می‌کند و بر روی لینک کلیک می‌کند تا یک نسخه آزمایشی را ببیند. بعد از دانلود و استفاده نسخه رایگان، قصد دانلود نسخه پولی دارد. اما به صفحه‌ای با پیغام زیر هدایت می‌شود:

error message for free trail

در تصویر پیغام "فاقد صلاحیت" را مشاهده می‌کنید. مشخص نیست که این عدم صلاحیت به چه علت است؟ به این نکته توجه داشته‌باشید که در نسخه رایگان، کاربر ایمیلی با عنوان "سلام، نسخه آزمایشی را دانلود کن." دریافت کرده ‌است.

در این حالت، مهم است که به کاربر بگویید چه اتفاقی افتاده‌است و چرا؟

1- کاربر واجد شرایط نیستند. (اتفاقی که افتاده)

2- قبلاً برای یک دوره آزمایشی رایگان ثبت نام کرده‌است. (چرا)

error message for free trail.png

 ‌همانطور که در تصویر مشاهده می‌کنید، پیام به این صورت است که کاربر قبلا نسخه آزمایشی رایگان را استفاده کرده‌است و الان برای نسخه پرمیوم نیاز به پرداخت هزینه مجزا دارد.

درسته که این پیام طولانی‌تر شده ‌است اما بعضی اوقات برای مفید بودن پیام باید توضیحات کاملی بدهیم.

مرحله بعدی را پیشنهاد دهید

بعد از اینکه مشکل را توضیح دادید، به کاربر بگوئید که برای حل مشکل چه کاری باید انجام بدهد.

با یک دکمه، لینک، اقدام به عمل (call to action) یا هر ایده‌ی دیگری می‌توانید این کار را انجام دهید. اصل مهم اینجا واضح بودن است. ساده و واضح بنویسید تا کاربر سریع متوجه مطلب بشود.

فرض کنید شما چند پادکست جدید می‌خواهید. برنامه دریافت پادکست را باز می‌کنید و با چنین پیامی روبرو می‌شوید.

bad error message for podcast

این پیام به شما می‌گوید چه اشتباهی رخ داده و چرا، اما گام بعدی را پیشنهاد نمی‌کند.

ذهنیت کاربر

خب برنامه خارج از دسترس است! ادمین عزیز، من به عنوان کاربر نسخه جدید را چطور دانلود کنم؟ :| 

بهتر است پیام شامل یک عنوان واضح شامل "برنامه قدیمی است" و دکمه برای "دانلود" برنامه بروز باشد.

good error message for podcast app

 

لحن مناسب را پیدا کنید

ما به عنوان متخصص UX می‌خواهیم اطلاعات مناسب را در زمان مناسب منتقل کنیم. اما صرف گفتن مهم نیست، نحوه بیان هم مهم است. یک مثال ساده در رابطه با نحوه بیان بزنیم. نحوه حال و احوال با دوست صمیمی، همکار و مدیر خود را بررسی کنید. با هر شخص متفاوت صحبت می‌کنید. ممکن است بین شما و دوستانتان الفاظ و اصطلاحاتی ردوبدل شود که فقط خودتان متوجه می‌شوید و برای همکار و مدیر شما مبهم خواهند ‌بود. بالطبع با مدیر و همکار رسمی صحبت می‌کنید.
و اما سوال اینکه چطور لحن مناسب برای ارور مسیج را انتخاب کنیم؟ برای شروع این سوال‌ها رو از خودتان بپرسید.
احساس کاربر در این موقعیت چطور است؟ اگر موضوع جدی و استرس‌زا است، لحن کودکانه و شوخی نامناسب است.
خواندن پیام با صدای بلند می تواند به شما کمک کند کلمات یا عباراتی را که باید اصلاح کنید، مشخص کنید.
Find the Right Tone for error message

این سه پیغام رو با هم بررسی کنیم. 

Bad request

 پسورد وارد شده نامعتبر است. کلماتی مانند Bad request و نامعتبر خیلی خشک است. احساس ارتباط با ربات به کاربر دست می‌دهد.

That password doesn’t match

رمزعبور وارد شده مطابقت ندارد. دوباره امتحان می‌کنید؟.... این پیغام خوب و معقول است.

Problemo

مشکل! رمز ورود شما مطابقت ندارد. می خوای دوباره امتحان کنی؟ واقعاً چنین ادبیاتی را استفاده می‌کنید؟ کمی جواب سبک و کودکانه است.

هر سه پیام یک محتوا را القا می‌کنند، اما لحن متفاوت است. موقع نوشتن پیغام خطا، لحنی را انتخاب کنید که متناسب با مخاطب و متن باشد.

 

نتیجه‌گیری

تفاوت بین یک تجربه کاربری خوب و بد، در جزئیات نهفته است. نوشتن پیغام خطا واضح به ادامه روند کار و استفاده کاربر از خدمات و برنامه شما، کمک کند. ارزش این را دارد که به این کاربران کمی عشق بورزید.
پس هروقت که خواستید پیغام خطا بنویسید، این نکات را مدنظر داشته باشید:


چه اتفاقی افتاده است و به چه علت؟
قدم بعدی را پیشنهاد بدهید.
لحن و ادبیات مناسب را پیدا کنید.
و فراموش نکنید که پیام را با صدای بلند بخوانید تا اصطلاحات و کلمات مزاحم را پیدا و حذف کنید.

رقیه اباذری
رقیه اباذری

تو دانشگاه IT خوندم و اکثر منابع کتاب‌های ترجمه شده بودند و صدالبته مبهم :( مثلا element رو "عنصر" ترجمه می‌کردن و من همیشه می‌رفتم تو شیمی و جدول مندلیف. تو باورژن سعی کردم تا حد ممکن مطالب رو با زبان ساده و قابل درک بنویسم. باشد که کسانی که تازه پا به عرصه برنامه‌نویسی گذاشتن، راغب‌تر بشن و با نظرات و فیدبک‌های شما راه هموارتر بشه:)

مطالب مرتبط

دیدگاه‌ها